การจัดสวนสำหรับสัตว์เลี้ยงอย่าง น้องหมา น้องแมว และน้องกระต่าย ควรเริ่มตั้งแต่การรู้จักนิสัยใจคอ และความชอบของสัตว์เลี้ยง เพื่อการออกแบบสวนให้เหมาะสม ทั้งในเรื่องของการจัดสรรพื้นที่ วัสดุที่ใช้ พันธุ์ไม้ รวมถึงข้อควรระวังต่างๆ ให้สวนเป็นพื้นที่ในการพักผ่อนหย่อนใจและให้ความสุข ทั้งกับเจ้าของและสัตว์เลี้ยงที่แสนรัก

เป็นที่นิยมกันมากพอสมควรสำหรับกระแสคนรักสัตว์ ไม่ว่าจะเป็น สุนัข แมว กระต่าย ปลา กระรอก หนูแฮมสเตอร์ หรือหนักเข้าหน่อยก็เป็นแกะ หมู ไก่ สัตว์เลี้ยงเพื่อเป็นการเกษตร แต่ถูกเลี้ยงเพื่อความเพลิดเพลินเป็นสำคัญ สัตว์เลี้ยงที่ได้เห็นกันบ่อยๆ และเป็นที่นิยมกันเป็นอย่างมากในโซเซียลเน็ตเวิร์คก็คงหนีไม่พ้น แมว ไม่ว่าจะเป็นใน facebook ทูนหัวของบ่าว ที่ขนานนามตัวเองว่าเป็นทาสแมว หรือจะเป็นเจ้าแมวเส้าหลิน แมวหนุ่มสุดฮอตใน Instragram และเทรนด์สัตว์เลี้ยงนี้ก็ได้เป็นตัวแปรสำคัญในงานออกแบบด้วย ไม่ว่าจะเป็นเฟอร์นิเจอร์สำหรับสัตว์เลี้ยง และของใช้อื่นๆ ทั้งชามอาหาร เสื้อผ้า และของเล่นเพื่อความสนุกสนาน การออกแบบบ้านให้มีพื้นที่สำหรับสัตว์เลี้ยง รวมถึงการออกแบบสวน

แน่นอนว่าหากอยากเลี้ยงสัตว์ จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีพื้นที่สำหรับพวกเขา ทั้งในตัวบ้านและรอบๆ อาคาร ซึ่งการจัดสวนต้องคำนึงถึงสัตว์เลี้ยงเหล่านี้ด้วย มาดูกันสิว่าสวนสำหรับสัตว์เลี้ยงสุดฮิต อย่าง แมว สุนัข และกระต่าย ต้องจัดอย่างไรและคำนึงถึงอะไรบ้าง

น้องหมาบ้าพลัง
สุนัขเป็นสัตว์ที่รักสนุก แสนซน ชอบวิ่งเล่น ชอบแสดงความเป็นใหญ่ หวงอาณาเขต และบางสายพันธุ์เป็นนักพังสวนชั้นเยี่ยมและชอบขุดดินเป็นกิจวัตร ฉะนั้นหากจะจัดสวนเพื่อน้องหมาจำเป็นต้องรู้นิสัยของสายพันธุ์ที่เราเลี้ยงเป็นอันดับแรก เพื่อออกแบบสวนให้สอดคล้องกับการใช้งาน หากมีพื้นที่มากพอสมควรแนะนำให้แยกส่วนสำหรับน้องหมาให้ชัดเจน แต่หากจำเป็นต้องใช้สวนร่วมกันควรคำนึงถึงปัจจัยต่างๆ ดังนี้

1. สุนัขชอบสร้างอาณาจักรของตนเองด้วยการปัสสาวะ และจะสร้างอาณาเขตตามจุดต่างๆ ในสวน อย่างโคนต้นไม้ หรือแม้แต่บนกระถางไม้ประดับที่เราจัดวาง ซึ่งนั่นก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ต้นไม้เฉาได้ หากเลี้ยงสุนัขจึงควรยกระดับแปลงต้นไม้ให้สูงขึ้น อาจจะยกสูง 45 เซนติเมตรขึ้นไป แต่หากส่วนไหนถูกสุนัขปัสสาวะราดแล้วให้ฉีดน้ำล้างทันที

2. หากสุนัขที่เราเลี้ยงเป็นสายพันธุ์นักขุด นักทำลาย หรือสุนัขพันธุ์ใหญ่ ควรแยกพื้นที่สวนสำหรับเขาต่างหากไม่ให้ยุ่งเกี่ยวกับสวนสำหรับพักผ่อน อาจจะแบ่งพื้นที่เป็นสนามหญ้าโล่งๆ โดยฝึกให้เขาวิ่งเล่นเฉพาะในบริเวณที่จำกัดไว้เพื่อป้องกันการรุกล้ำเข้าไปทำลายต้นไม้ อีกหนึ่งสิ่งสำคัญคือ สุนัขจอมขุดดิน จะขุดเฉพาะในบริเวณโล่ง จึงควรปลูกต้นไม้ให้มิดชิดอย่าให้มีพื้นที่ว่างเป็นดีที่สุด

3. มีทางเดินเรียบๆ หรือลาดเอียงบ้างเป็นอีกสิ่งจำเป็นสำหรับน้องหมา ในกรณีที่เลี้ยงสุนัขพันธุ์เล็กซึ่งมีช่วงขาสั้น ไม่ควรสร้างพื้นต่างระดับเกิน 20 เซนติเมตร แต่ทางที่ดีควรหลีกเลี่ยงการมีขั้นบันใดในสวน รวมถึงวัสดุปูพื้นที่มีความลื่น ด้วยว่าสุนัขเป็นสัตว์ที่มีอุ้งเท้าเล็กและทรงตัวบนวัสดุผิวเรียบลำบาก เราจึงมักจะเห็นพวกเขาลื่นล้มเวลาวิ่งหรือเดินในบ้านเสมอ

อามิ สุนัขพันธุ์เล็กในสวนกระถางอันร่มรื่น จัดสวนโดยคุณฐานะวัฒน์ สุวินัย พฤษเบ็ญจะ

แปลงต้นไม้ควรยกสูงจากพื้นดิน เพื่อหลีกเลี่ยงการเหยียบย่ำ

4. หลายต่อหลายครั้งเราจะได้เห็นน้องหมาวิ่งเล่นแล้วเบรกไม่อยู่จนล้มไถลด้วยความสนุก จึงควรหลีกเหลี่ยงอุปกรณ์ตกแต่งสวนที่แหลมคม มีมุมเหลี่ยม และเก็บของแตกหักทิ้งให้เรียบร้อยเพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุ รวมถึงตำแหน่งในการจัดวางไม้กระถางหรือของตกแต่งสวน ควรแยกให้ห่างจากจุดสำหรับสุนัขวิ่งเล่น

5. สัญชาตญาณของสุนัขคือนักล่าตามต้นกำเนิดเดิม คือ มีไว้เพื่อล่าสัตว์ พลังงานในตัวสุนัขจึงมีมหาศาล การมีพื้นที่ในสวนให้พวกเขาได้วิ่งออกกำลังกายจึงเป็นสิ่งจำเป็น ซึ่งอาจจะออกแบบให้เป็นทางเดินยาวที่มีความยาวมากพอให้สุนัขวิ่งไปกลับได้ หรือมีลานหญ้าให้เขาได้นอนกลิ้งไปมา

แมวเหมียวผู้คิดครองโลก
คนที่เลี้ยงแมวคงเข้าใจความหมายของคำว่าทาสแมวเป็นอย่างดี ด้วยว่าแมวเป็นสัตว์ที่ไม่สนใจมนุษย์ แต่เหล่ามนุษย์ต่างหากที่จะต้องเป็นฝ่ายให้ความสนใจพวกเขา นิสัยของแมวเหมือนจะนิ่งเงียบ ไม่สนใจใคร แต่แท้จริงแล้วแมวมีสัญชาตญาณของนักล่าเช่นเดียวกับสุนัข เราจะติดภาพสุนัขกับแมวไม่ถูกกันอยู่เสมอ ด้วยว่าทั้งสองล้วนแต่อยากยิ่งใหญ่ในบ้านนั่นเอง การจัดสวนสำหรับแมวต่างจากสำหรับสุนัข ซึ่งสามารถใช้พื้นที่ร่วมกับเจ้าของบ้านได้ แต่สวนสำหรับแมวนั้นต้องมีพื้นที่เฉพาะสำหรับเขาต่างหาก มาดูกันสิว่ามีอะไรที่ควรคำนึงถึงบ้าง

1. แมวเป็นสัตว์ที่อยากรู้อยากเห็น การหนีออกจากบ้านจึงเป็นอีกหนึ่งในสัญชาตญาณ วิธีป้องกันอย่างการสร้างรั้วสูงและปกปิดอย่างมิดชิด โดยใช้กำแพงต้นไม้ตกแต่งเป็นแนวยาวปกปิดรั้วปูนอีกชั้นให้สวนเกิดความสวยงาม

2. ในสวนควรหลีกเลี่ยงสัตว์เล็ก อย่าง นก กระรอก ไก่ กระต่าย ด้วยว่าแมวนักล่าและมักจะจัดการสัตว์ที่เล็กกว่าเป็นว่าเล่น อย่างปลาในบ่อ ควรปล่อยน้ำในบ่อให้ลึกจากขอบบ่ออย่างน้อย 20 เซนติเมตรเพื่อป้องกันไม่ให้แมวคว้าปลากินเล่น

3. ต้นไม้บางชนิดจำเป็นต้องมีในสวนเพื่อให้เจ้าแมวเหมียวกินเพื่อปรับสมดุลด้านโภชนาการในร่างกาย อย่างโหระพา สะระแหน่ หญ้าแพรก รวมถึงกัญชาแมว พืชยอดนิยมที่ออกฤทธิ์ทำให้แมวเคลิบเคลิ้ม สามารถแยกแปลง หรือปลูกในกระถางเฉพาะเพื่อป้องกันไม่ให้แมวเข้าไปทำลายต้นไม้อื่นๆ ที่ปลูกประดับเพื่อความสวยงาม

4. เรื่องปีนป่ายเป็นอีกสิ่งที่แมวเหมียวชอบยิ่งนัก ดังนั้นจึงควรสร้างชั้นวาง ขั้นบันได รวมถึงสร้างคอนโดแมวที่มีวางจำหน่ายทั่วไปมาตกแต่งในสวนเพิ่มเติมได้ โดยต้องตรวจเช็คความแข็งแรงอยู่เสมอเพื่อลดอันตรายที่เราคาดไม่ถึง ต้นไม้ใหญ่ก็เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่น้องแมวชอบปีนป่าย โดยเลือกต้นมี่มีกิ่งก้านแผ่ขยาย อย่างต้นหูกระจง อาจจะนำกรงนกห้อยประดับ ติดกังหันลมสีสันสดใส ก็ดึงความสนใจจากแมวได้ดี

5. แมวเป็นสัตว์ที่ขับถ่ายบนทราย เจ้าของแมวจึงมักจะมีกระบะทรายไว้ในจุดต่างๆ ของบ้าน อย่างในห้องน้ำ ระเบียงห้อง ในสวนก็เช่นเดียวกันควรสร้างพื้นที่สำหรับขับถ่ายในสวนได้ต่างหาก โดยต้องดูทิศทางลมให้ดี ต้องไม่ใช่ทิศต้นลมซึ่งจะพัดเข้าสู่ตัวบ้านเพื่อสุขอนามัยที่ดีต่อผู้อยู่อาศัยด้วย

ทางเดินที่โปร่งเรียบ จะทำให้แมวรู้สึกปลอดภัยและกล้าเดินสัมผัส

น้ำในบ่อปลาควรมีระยะห่างจากขอบบ่ออย่างน้อย 20 เซนติเมตร เพื่อป้องกันแมวจับปลาเล่น

กระต่ายตัวเล็กแต่ซนนัก
กระต่ายเป็นสัตว์เลี้ยงอีกชนิดค่ะที่ได้รับความนิยมแม้ว่าการเลี้ยงกระต่ายนั้นต้องประคบประหงมไม่แพ้การเลี้ยงเด็กคนหนึ่งเลยทีเดียว ด้วยว่ากระต่ายเป็นสัตว์ที่ขี้ตกใจ เราจึงจะได้ยินสำนวนไทยที่ว่ากระต่ายตื่นตูม ซึ่งหมายถึงการตื่นตัวไปก่อนนั่นเอง แต่ความน่ารักของมันคงทำให้ใครหลายๆ คนอยากเป็นเจ้าของสัตว์ตัวเล็กขนฟูๆ และแววตาใสๆ ไร้พิษภัยใดๆ แล้วก็มาดูกันสิว่าสวนสำหรับกระต่ายนั้นจัดแต่งอย่างไรบ้าง

1. หากคิดจะเลี้ยงกระต่ายในสวนแล้ว สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้คือการสร้างขอบเขตที่ชัดเจน เช่น กรง คอก หรือจะเป็นบ้านกระต่าย ทั้งนี้เพื่อป้องกันการหนีออกจากบ้าน เนื่องด้วยกระต่ายนั้นตัวเล็ก อาจจะเล็ดรอดออกนอกรั้วได้ง่าย และด้วยเหตุผลหนึ่งคือกระต่ายเป็นสัตว์ที่ขี้ตกใจ ในบ้านหรือในคอกที่ค่อนข้างมิดชิดจะทำให้เขารู้สึกปลอดภัยด้วย สวนสำหรับกระต่ายควรแบ่งพื้นที่สำหรับเขาในบริเวณไม่กว้างมาก เพื่อให้ง่ายในการจับกลับเข้ากรง

2. ต้นไม้ในสวนควรมีพรรณไม้ที่กระต่ายชื่นชอบ นั่นคือผัก ไม่ว่าจะเป็นผักบุ้ง แครอท กะหล่ำ ผักกาด รวมถึงหญ้าบางชนิดซึ่งช่วยในการย่อยอาหาร ไม่ว่าจะเป็นหญ้าขน หญ้าแพงโกล่า หญ้ารูซี่ และพืชตระกูลถั่ว ควรปลูกแยกแปลงให้เขาได้หาอาหารตามธรรมชาติ

นอกจากนี้สิ่งหนึ่งที่ควรให้ความสำคัญในการจัดสวนสำหรับสัตว์เลี้ยงคือ การเลือกพรรณไม้ ควรหลีกเหลี่ยงพืชที่มีหนามแหลม อย่างกุหลาบ กระบองเพชร คัดเค้า ไมยราบ โป๊ยเซียน เฟื่องฟ้า เพื่อป้องกันไม่ให้หนามแหลมทิ่มอุ้งเท้าของพวกเขา รวมถึงการเลือกหญ้าในสนาม ควรเลือกชนิดที่ดูแลง่ายและทนต่อการเหยียบย่ำ อย่างหญ้ามาเลเซีย เพื่อรักษาสวนสวยๆ ให้อยู่ได้นาน และเป็นพื้นที่ของความสุขทั้งเจ้าของและสัตว์เลี้ยงแสนรัก

แมวชอบปีนป่าย จึงควรเลือกปลูกต้นไม้ที่มีกิ่งก้านแผ่ขยาย

บ้านกระต่ายในสวน จัดสวนโดยคุณศิริวิทย์ ริ้วบำรุง

รอบรั้วในสวนควรปิดมิดเพื่อป้องกันสัตว์เลี้ยงหนีออกนอกรั้ว รวมถึงมีบริเวณให้สัตว์ได้วิ่งเล่น (จัดสวนโดยคุณศักดิ์ เรืองพร้อม)